Komentarz promotora „proszę poprawić metodologię” potrafi wywołać u studenta spory stres. Z jednej strony wiadomo, że coś jest nie tak. Z drugiej – nie zawsze wiadomo, co dokładnie trzeba poprawić. Czy chodzi o cel pracy? Problemy badawcze? Hipotezy? Ankietę? Opis grupy badanej? A może o cały rozdział metodologiczny?
Metodologia jest jednym z najważniejszych elementów pracy dyplomowej, dlatego promotorzy bardzo często zwracają na nią uwagę. To właśnie w tej części pracy student pokazuje, co bada, po co to bada, jaką metodą, na jakiej grupie i w jaki sposób opracuje wyniki. Jeśli metodologia jest niespójna, cała część badawcza może wymagać poprawy.
Co oznacza uwaga „proszę poprawić metodologię”?
Taka uwaga może oznaczać wiele różnych problemów. Promotor nie zawsze ma na myśli jeden konkretny fragment. Czasem metodologia wymaga drobnego doprecyzowania, a czasem trzeba uporządkować całą koncepcję badania.
Najczęściej chodzi o to, że elementy metodologii nie pasują do siebie. Cel pracy jest zapisany zbyt ogólnie, problemy badawcze nie wynikają z tematu, hipotezy są niemożliwe do sprawdzenia, a ankieta nie pozwala zebrać danych potrzebnych do analizy. Wtedy promotor widzi, że badanie nie tworzy logicznej całości.
Problem może dotyczyć celu pracy
Pierwszym elementem, który warto sprawdzić, jest cel pracy. Powinien jasno wskazywać, co autor chce osiągnąć. Jeśli cel brzmi zbyt ogólnie, na przykład „celem pracy jest omówienie zagadnienia”, promotor może poprosić o jego poprawę.
Dobry cel powinien być konkretny. Może dotyczyć analizy opinii respondentów, oceny danego zjawiska, porównania wybranych grup, charakterystyki problemu albo zbadania zależności. Jeśli cel jest niejasny, później trudno poprawnie sformułować problemy badawcze, hipotezy i wnioski.
Problemy badawcze mogą być źle sformułowane
Problemy badawcze to pytania, na które praca ma odpowiedzieć. Jeśli są zbyt ogólne, niejasne albo niepasujące do celu pracy, metodologia wymaga poprawy. Częsty błąd polega na tym, że student zapisuje problemy badawcze, ale później ankieta nie zawiera pytań, które pozwalają na nie odpowiedzieć.
Problem badawczy powinien być możliwy do sprawdzenia. Jeśli pytasz, jakie czynniki wpływają na dane zjawisko, musisz mieć w badaniu pytania dotyczące tych czynników. Jeśli chcesz porównać opinie kobiet i mężczyzn, ankieta musi zawierać pytanie o płeć oraz pytania dotyczące opinii.
Hipotezy mogą nie pasować do ankiety
Bardzo częstym powodem uwagi „proszę poprawić metodologię” są źle sformułowane hipotezy. Hipoteza powinna być przewidywaną odpowiedzią na problem badawczy i musi dać się zweryfikować na podstawie wyników.
Jeśli hipoteza brzmi: „Wiek respondentów wpływa na ocenę badanego zjawiska”, ale ankieta nie zawiera pytania o wiek albo nie zawiera pytań pozwalających ocenić dane zjawisko, takiej hipotezy nie da się sprawdzić. Wtedy promotor może uznać, że metodologia jest niespójna.
Hipotezy nie powinny być też zbyt ogólne. Lepiej, gdy wskazują konkretną zależność, różnicę albo przewidywany kierunek wyników.
Ankieta może być źle przygotowana
Czasem metodologia wygląda poprawnie na papierze, ale problem pojawia się w ankiecie. Pytania są przypadkowe, zbyt ogólne, niepasujące do hipotez albo nieprzydatne przy analizie wyników. Wtedy promotor może napisać, że trzeba poprawić metodologię, chociaż w praktyce chodzi również o narzędzie badawcze.
Dobra ankieta powinna wynikać z celu pracy, problemów badawczych i hipotez. Każde pytanie powinno mieć sens i powinno być możliwe do późniejszego opisania w rozdziale badawczym. Jeśli student nie wie, do czego wykorzysta odpowiedź na dane pytanie, warto zastanowić się, czy pytanie jest potrzebne.
Brakuje opisu metody, techniki i narzędzia
Promotor może mieć też na myśli braki formalne. W metodologii powinny pojawić się informacje o zastosowanej metodzie, technice i narzędziu badawczym. Studenci często piszą tylko: „w pracy przeprowadzono ankietę”, ale to zwykle za mało.
Trzeba wskazać, jaką metodę zastosowano, jaką techniką zebrano dane i jakie narzędzie wykorzystano. Przykładowo można opisać metodę sondażu diagnostycznego, technikę ankiety oraz narzędzie w postaci autorskiego kwestionariusza ankiety. Warto też krótko przedstawić, czego dotyczył kwestionariusz i jak był zbudowany.
Grupa badana może być opisana zbyt ogólnie
Kolejny częsty problem to brak charakterystyki grupy badanej. Promotor może oczekiwać informacji o tym, kto wziął udział w badaniu, ile osób objęto badaniem, jakie były ich podstawowe cechy i dlaczego właśnie ta grupa została wybrana.
Nie wystarczy napisać, że „badanie przeprowadzono wśród respondentów”. Trzeba doprecyzować, kim byli respondenci. Czy byli to studenci, pracownicy, klienci, pacjenci, nauczyciele, rodzice, mieszkańcy konkretnego obszaru? W zależności od tematu ważne mogą być także wiek, płeć, wykształcenie, miejsce zamieszkania, staż pracy albo inne cechy.
Brakuje opisu przebiegu badań
W metodologii powinien znaleźć się także opis organizacji badań. Warto wskazać, kiedy badanie zostało przeprowadzone, w jakiej formie, w jaki sposób dotarto do respondentów i czy udział był dobrowolny oraz anonimowy.
Ten fragment nie musi być bardzo długi, ale powinien być konkretny. Pokazuje, że badanie zostało zaplanowane, a nie przeprowadzone przypadkowo. Jeśli promotor zwraca uwagę na metodologię, czasem chodzi właśnie o brak takiego opisu.
Metodologia nie łączy się z wynikami
Metodologia musi prowadzić do rozdziału badawczego. Jeśli w metodologii zapisano hipotezy, w wynikach trzeba się do nich odnieść. Jeśli wskazano problemy badawcze, analiza powinna dostarczać odpowiedzi. Jeśli opisano konkretną grupę badaną, wyniki powinny być przedstawione w sposób zgodny z charakterem tej grupy.
Częsty problem polega na tym, że metodologia jest napisana osobno, ankieta osobno, a wyniki jeszcze inaczej. Wtedy praca nie tworzy spójnej całości. Promotor widzi, że część badawcza jest chaotyczna i prosi o poprawę metodologii.
Jak zabrać się za poprawę metodologii?
Najlepiej nie poprawiać wszystkiego przypadkowo. Najpierw trzeba sprawdzić temat pracy, potem cel, następnie problemy badawcze, hipotezy, metodę, narzędzie, grupę badaną i ankietę. Każdy z tych elementów powinien wynikać z poprzedniego.
Warto zadać sobie kilka pytań: czy cel pracy jest konkretny? Czy problemy badawcze są pytaniami? Czy hipotezy da się sprawdzić? Czy ankieta pozwala zebrać potrzebne dane? Czy opisano grupę badaną? Czy wiadomo, jak będą analizowane wyniki?
Jeśli odpowiedź na któreś z tych pytań brzmi „nie”, metodologia prawdopodobnie wymaga poprawy.
Pomoc przy poprawie metodologii
W Zawadzka Words bardzo często pomagamy studentom właśnie po takiej uwadze promotora. Analizujemy rozdział metodologiczny, sprawdzamy cel pracy, problemy badawcze, hipotezy, ankietę, opis grupy badanej i sposób analizy wyników. Wskazujemy, gdzie pojawia się niespójność i co trzeba poprawić.
Działamy jak prywatny promotor – tłumaczymy, co oznacza uwaga promotora, dlaczego metodologia nie działa i jak ją uporządkować, żeby pasowała do tematu, badań oraz dalszej części pracy.
„Poprawić metodologię” nie musi oznaczać katastrofy
Uwaga promotora dotycząca metodologii nie oznacza, że cała praca jest do wyrzucenia. Często wystarczy uporządkować założenia badawcze, doprecyzować cel, poprawić hipotezy albo dopasować ankietę do problemów badawczych. Ważne jest jednak, żeby zrobić to świadomie, a nie na wyczucie.
Metodologia jest fundamentem części badawczej. Jeśli zostanie dobrze poprawiona, łatwiej będzie opisać wyniki, zweryfikować hipotezy i napisać zakończenie.
Promotor napisał „proszę poprawić metodologię”, a Ty nie wiesz, od czego zacząć? Napisz do Zawadzka Words - pomożemy przeanalizować uwagę, uporządkować rozdział metodologiczny i przygotować poprawioną wersję pracy.